Hoe maak ik een begroting?
De gemeentebegroting is hét sturingsinstrument waarmee het bestuur maatschappelijke ambities omzet in financiële kaders. Deze pagina belicht hoe gemeenten een effectieve begroting opstellen die voldoet aan alle wettelijke eisen en de langetermijngezondheid van de organisatie waarborgt, en laat zien hoe Kodros ondersteunt bij het inzetten van de juiste financials om dit proces te leiden.
-
Het stappenplan voor een sluitende gemeentebegroting: van de kadernota en de beleidsbegroting tot de uiteindelijke vaststelling door de gemeenteraad
-
Balanceren tussen wettelijke verplichtingen (zoals de BBV-richtlijnen) en de financiële weerbaarheid om risico’s effectief op te vangen
-
Hoe Kodros de ideale financiële experts, zoals (concern)controllers en adviseurs P&C, selecteert voor een gestroomlijnd begrotingsproces
Wat is een begroting?
Een begroting is een plan dat de verwachte inkomsten en uitgaven van een organisatie voor een bepaalde periode vastlegt. Voor gemeenten is het van cruciaal belang om een gedetailleerd en realistisch document op te stellen, zodat zij hun taken effectief kunnen uitvoeren. Dit omvat het leveren van diensten aan de inwoners en het beheren van publieke middelen.
Hoe maak ik een begroting?
Als je je afvraagt: “hoe maak ik dit dan?”, volg dan deze stappen:
- Beoordeel de huidige financiële situatie: Bekijk de vorige begrotingen en huidige financiële rapportages. Dit helpt bij het begrijpen van trends en de beschikbare middelen.
- Stel doelstellingen vast: Bepaal wat je wilt bereiken. Dit kunnen bijvoorbeeld investeringen in infrastructuur of sociale programma’s zijn.
- Verzamel gegevens: Verzamel informatie over verwachte inkomsten, zoals belastingen en subsidies, en schat de uitgaven voor verschillende projecten en diensten.
- Maak een voorlopige begroting: Zet alle gegevens op een rij en maak een eerste versie. Houd rekening met eventuele onvoorziene uitgaven.
- Bespreek en pas aan: Presenteer de begroting aan de relevante stakeholders en pas deze aan op basis van feedback.
- Finaliseer de begroting: Zodra alle partijen akkoord zijn, finalizeer je het document en dien je deze in voor goedkeuring.
Hoe Kodros helpt bij het vinden van financials
Gemeenten staan vaak voor de uitdaging om de juiste financials te vinden, zowel voor structurele als tijdelijke inzet. Hier komt Kodros in beeld. Kodros is gespecialiseerd in het ondersteunen van gemeenten bij het vinden van ervaren financials die kunnen helpen bij het opstellen van een begroting en het verbeteren van financiële processen.
Afsluitend
Een goede begroting is essentieel voor het functioneren van gemeenten in de publieke sector. Door te begrijpen hoe je het document maakt en de juiste stappen te volgen, kunnen gemeenten hun financiën effectief beheren. Met de hulp van Kodros haar aanbod kunnen gemeenten de benodigde expertise en ondersteuning vinden om hun begroting op te stellen en te realiseren. Wil je graag meer informatie? Neem dan contact op door te bellen naar 085-2500342 of stuur een e-mail naar info@kodros.nl.
Veelgestelde vragen over de gemeentelijke begroting en het opstelproces
Een begroting is een wettelijk verplicht, financieel en beleidsmatig plan waarin een gemeente haar verwachte inkomsten en uitgaven voor het komende jaar (en de drie opeenvolgende jaren als meerjarenraming) vastlegt.
Binnen de overheid is de begroting niet alleen een financieel overzicht, maar een politiek sturingsinstrument. Het college van Burgemeester en Wethouders (B&W) legt hierin uit wat zij willen bereiken, hoe ze dat gaan doen en hoeveel dat mag kosten. De gemeenteraad gebruikt dit document om vooraf kaders te stellen en akkoord te geven op het uitgeven van publieke middelen. Zonder goedgekeurde begroting mag een gemeente juridisch gezien geen geld uitgeven aan haar taken, zoals jeugdzorg, afvalverwerking of wegenonderhoud.
Het opstellen van een gedetailleerd en realistisch begrotingsdocument is een intensief proces dat de volledige Planning & Control-cyclus beslaat. Het proces volgt deze stappen:
-
Beoordelen van de financiële situatie (Kaderstelling): Er wordt gekeken naar de jaarrekeningen van de afgelopen jaren en de actuele realisatiecijfers. Trends en financiële risico’s worden geanalyseerd om te bepalen hoeveel financiële ruimte er is. Vaak resulteert dit eerst in een Voorjaarsnota of Perspectiefnota.
-
Doelstellingen vaststellen: Het bestuur bepaalt de prioriteiten voor het komende jaar. Denk aan extra investeringen in duurzaamheid, de bouw van een sportcomplex of het uitbreiden van sociale voorzieningen.
-
Gegevens en data verzamelen: De financiële afdeling verzamelt samen met de vakafdelingen alle data. Wat zijn de verwachte inkomsten (lokale belastingen zoals de ozb, subsidies en de algemene uitkering uit het Gemeentefonds)? En wat zijn de verwachte kosten voor de uitvoering van bestaand en nieuw beleid?
-
Opstellen van de voorlopige begroting: De financiële adviseurs en controllers smeden alle plannen en cijfers samen tot een sluitend concept. Hierin worden ook de verplichte paragrafen opgenomen, zoals de paragraaf over het weerstandsvermogen en de stelpost voor onvoorziene uitgaven.
-
Bespreken en aanpassen: De conceptbegroting wordt door het college van B&W besproken, bijgesteld en vervolgens gepresenteerd aan de gemeenteraad en eventuele maatschappelijke stakeholders.
-
Finaliseren en autoriseren: In november debatteert de gemeenteraad over het document. Na het verwerken van eventuele wijzigingen (amendementen) stemt de raad. Zodra de begroting is vastgesteld, is het document definitief en wordt het ter toezicht ingediend bij de provincie.
In tegenstelling tot het bedrijfsleven, waar organisaties hun eigen format mogen kiezen, zijn gemeenten gebonden aan zeer strikte, landelijke wetgeving:
-
De Gemeentewet: Regelt de staatsrechtelijke kaders en de rollen van de raad en het college bij het budgetrecht.
-
Het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording): Dit besluit schrijft exact voor hoe de begroting moet worden ingericht. Het verplicht gemeenten om te werken met een programma-indeling en vaste financiële ratio’s (zoals de netto schuldquote en de solvabiliteit) om de onderlinge vergelijkbaarheid tussen gemeenten te garanderen.
Bij Kodros kijken we verder dan je cv. Wij matchen jouw persoonlijkheid aan de mooiste rollen binnen de publieke sector. Ontdek hieronder jouw volgende stap.
Vind de financiële uitdaging die bij jouw ambities past.
