Gemeentefinanciën voor beleidsmedewerkers: welke training past het best?
Beleidsmedewerkers bij gemeenten hebben een bijzondere positie: ze werken aan de inhoud van beleid maar hun werk heeft altijd financiële gevolgen. Ze schrijven subsidieaanvragen, ontwerpen nieuwe regelingen, stellen beleidsplannen op en al die activiteiten hebben budgettaire consequenties die ze goed moeten kunnen doordenken.
Scherpe analyse van gemeentefinanciën voor beleidsmedewerkers op BBV-eisen en praktijkvereisten
Exclusief gefocust op finance in de gemeentelijke sector
Gemeentefinanciën voor beleidsmedewerkers?
Dit onderwerp valt onder de BBV-kaders voor gemeentelijk financieel beheer
Senior financials zijn verantwoordelijk voor de correcte toepassing hiervan
Als senior financial of controller ben jij verantwoordelijk voor de correcte toepassing van gemeentefinanciën voor beleidsmedewerkers. Daarvoor is het belangrijk dat je grip houdt op de processen en risico’s tijdig signaleert.
Waar gaat het vaak mis bij gemeentefinanciën voor beleidsmedewerkers?
Beleidsmedewerkers die de financiële structuur niet begrijpen, laten de financiële paragraaf van hun voorstellen onvolledig of weglaten die helemaal. Finance of het college stuurt de voorstellen terug. Dat vertraagt het beleidsproces onnodig.
Geen financiële paragraaf in beleidsvoorstellen en niet begrijpen hoe budgetten zijn gekoppeld aan beleidsdoelen
Beleidsmedewerkers die de financiële structuur niet begrijpen, laten de financiële paragraaf van hun voorstellen onvolledig of weglaten die helemaal. Finance of het college stuurt de voorstellen terug. Dat vertraagt het beleidsproces onnodig. In de gemeentelijke begroting zijn budgetten gekoppeld aan beleidsdoelen via programma’s en taakvelden. Beleidsmedewerkers die die koppeling niet begrijpen, schrijven beleidsplannen die niet aansluiten op de begrotingsstructuur en zijn daarna verrast als de financiering niet klopt. Doordat de processen rondom dit niet zijn afgestemd op de BBV-vereisten, ontstaan er fouten die lastig te herstellen zijn. Daardoor loopt de gemeente risico op bevindingen van de accountant die vermijdbaar waren.
Niet weten wanneer in de P&C-cyclus beleid moet worden ingebracht en subsidies aanvragen zonder de financiële gevolgen te doordenken
De P&C-cyclus bepaalt wanneer beleid financieel verankerd kan worden: bij de kadernota, bij de begroting of als incidentele begrotingswijziging. Beleidsmedewerkers die de P&C-cyclus niet kennen, missen de juiste momenten en moeten wachten op het volgende P&C-moment. Subsidies lijken gratis geld maar ze hebben altijd voorwaarden en financiële gevolgen: cofinanciering, verantwoordingsverplichtingen, risico op terugvordering. Beleidsmedewerkers die die gevolgen niet doordenken, zetten hun gemeente in een lastige positie. In de praktijk wordt dit vaak te laat gesignaleerd, waardoor correcties steeds moeilijker worden naarmate het jaar vordert. Daarom is het voor senior financials en controllers belangrijk om de interne processen periodiek te toetsen.
Domeinspecifieke financiering niet kennen
Een beleidsmedewerker sociaal domein die niet begrijpt hoe Jeugdzorg wordt gefinancierd, kan geen solide beleidsvoorstel schrijven over een nieuwe inkoopstrategie. Domeinspecifieke financiering is essentieel voor de kwaliteit van beleidswerk. Omdat domeinspecifieke financiering niet kennen vaak niet structureel is belegd, ontbreekt een duidelijke eigenaar die tijdig actie onderneemt. Daardoor is de gemeente reactief in plaats van proactief, wat risico’s vergroot en herstel bemoeilijkt.
Heb je vragen, of kom je er niet helemaal uit
Ben je benieuwd wat wij voor jouw organisatie kunnen betekenen of wil je sparren over een concrete financiële uitdaging? We denken graag met je mee en geven je snel duidelijkheid.
De financiële paragraaf is de onmisbare link tussen een beleidsmatig idee en de feitelijke uitvoering ervan. Wanneer beleidsmedewerkers de financiële structuur van de gemeente niet begrijpen, laten zij deze paragraaf vaak onvolledig of weglaten die zelfs helemaal.
Dit heeft direct organisatorische gevolgen: de afdeling finance of het college van B&W kan het voorstel niet accorderen en stuurt het onverrichter zake terug. Dit pingpongspel tussen beleid en finance zorgt voor administratieve frustratie en vertraagt het politieke besluitvormings- en beleidsproces onnodig, waardoor maatschappelijke doelstellingen later of niet worden behaald.
Sinds de invoering van de systematiek van de programmabegroting binnen gemeenten zijn budgetten direct gekoppeld aan maatschappelijke beleidsdoelen. Dit is opgebouwd via programma’s en taakvelden (de ‘Wat willen we bereiken, wat gaan we daarvoor doen en wat mag het kosten’-systematiek).
Beleidsmedewerkers die deze harde koppeling niet doorgronden, schrijven prachtige beleidsplannen die echter totaal niet aansluiten op de formele begrotingsstructuur van de gemeente. Zij zijn vervolgens onaangenaam verrast als blijkt dat de financiering achteraf niet rond te krijgen is, simpelweg omdat er geautoriseerd is op een heel ander taakveld.
Om te zorgen dat beleid en financiën vanaf de start synchroon lopen, moeten senior financials en controllers de interne processen rondom voorstellen en budgetkoppelingen periodiek toetsen. Deze gerichte audit waarborgt dat:
-
Er een verplichte, gestandaardiseerde ‘BBV-toets’ is ingebouwd in de workflow van elk raads- of collegevoorstel.
-
Beleidsmedewerkers aan de voorkant worden gefaciliteerd met duidelijke formats waarin de relatie tussen het beleidsdoel en het specifieke taakveld direct helder is.
-
Kennishiaten in de lijn tijdig worden gesignaleerd en proactief worden opgelost via gerichte scholing, ver voor de jaarafsluiting.
Wil jij je vakkennis scherp houden en als eerste op de hoogte zijn van onze nieuwe trainingen en events? Sluit je aan bij de Kodros community en ontvang maandelijks onze update vol expertise en inspiratie voor finance professionals.
Vul je e-mailadres in en blijf voorop lopen in jouw vakgebied.