Hoe versterken financials hun rol met kennis van rechtmatigheid en interne controle?
Financials die rechtmatigheid en interne controle goed begrijpen, zijn waardevoller voor hun organisatie. Ze signaleren risico’s eerder, adviseren beter en leveren een sterkere bijdrage aan de kwaliteit van de jaarrekening.
Scherpe analyse van hoe versterken financials hun rol met kennis van rechtmatigheid en interne controle op BBV-eisen en praktijkvereisten
Exclusief gefocust op finance in de gemeentelijke sector
Hoe versterken financials hun rol met kennis van rechtmatigheid en interne controle?
Dit onderwerp valt onder de BBV-kaders voor gemeentelijk financieel beheer
Senior financials zijn verantwoordelijk voor de correcte toepassing hiervan
Als senior financial of controller ben jij verantwoordelijk voor de correcte toepassing van hoe versterken financials hun rol met kennis van rechtmatigheid en interne controle. Daarvoor is het belangrijk dat je grip houdt op de processen en risico’s tijdig signaleert.
Waar gaat het vaak mis bij hoe versterken financials hun rol met kennis van rechtmatigheid en interne controle?
Rechtmatigheid zien als uitsluitend het domein van de IC-afdeling en aanbestedingsregels niet kennen als financial
Financials die rechtmatigheid beschouwen als “iets voor de IC-medewerkers” missen de kans om hun eigen rol te versterken. Elke financial die werkt met financiële data heeft een verantwoordelijkheid om te signaleren als die data niet rechtmatig tot stand is gekomen. Inkoop via aanbesteding is een van de meest risicogevoelige processen bij gemeenten. Financials die de basisregels voor aanbesteding niet kennen, kunnen niet beoordelen of een inkooptransactie rechtmatig is verlopen en missen daardoor een groot deel van de beheersingsverantwoordelijkheid. Doordat de processen rondom dit niet zijn afgestemd op de BBV-vereisten, ontstaan er fouten die lastig te herstellen zijn. Daardoor loopt de gemeente risico op bevindingen van de accountant die vermijdbaar waren.
IC-rapportages lezen zonder ze te begrijpen en alleen financieel correct werken en niet proactief rechtmatigheid borgen
Veel financials ontvangen IC-rapportages maar weten niet hoe ze die moeten interpreteren. Wat betekent een “materiële bevinding”? Welke gevolgen heeft een niet-herstelbare bevinding voor de jaarrekening? Zonder begrip van IC kan een financial de consequenties van bevindingen niet inschatten. Een financial die financieel correct werkt maar niet actief bijdraagt aan de beheersing, heeft een beperktere rol. De stap naar een sterkere positie: proactief risico’s signaleren, budgethouders informeren over hun verplichtingen en bijdragen aan het IC-plan. In de praktijk wordt dit vaak te laat gesignaleerd, waardoor correcties steeds moeilijker worden naarmate het jaar vordert. Daarom is het voor senior financials en controllers belangrijk om de interne processen periodiek te toetsen.
Kennis van rechtmatigheid en IC niet koppelen aan de eigen adviezen
Financials die adviseren over begrotingen, investeringen of subsidies maar daarin de rechtmatigheidscomponent niet meenemen, geven onvolledige adviezen. Een volledig financieel advies bevat ook een oordeel over de rechtmatigheid van de voorgestelde aanpak. Omdat dit vaak niet structureel is belegd, ontbreekt een duidelijke eigenaar die tijdig actie onderneemt. Daardoor is de gemeente reactief in plaats van proactief, wat risico’s vergroot en herstel bemoeilijkt.
Heb je vragen, of kom je er niet helemaal uit
Ben je benieuwd wat wij voor jouw organisatie kunnen betekenen of wil je sparren over een concrete financiële uitdaging? We denken graag met je mee en geven je snel duidelijkheid.
Het idee dat rechtmatigheid uitsluitend “iets voor de IC-medewerkers” is, is een hardnekkige en risicovolle misvatting. Financials die zo denken, missen de kans om hun eigen rol als volwaardig sparringpartner te versterken.
Elke financial die met financiële data werkt, heeft de fundamentele verantwoordelijkheid om alert te zijn op signalen dat data niet rechtmatig tot stand is gekomen. De Interne Controle (IC) functioneert als vangnet, maar de beheersing en signalering moeten aan de voorkant — direct in de lijn en bij de financiële adviseurs — plaatsvinden.
Inkoop via aanbestedingen is een van de meest fout- en risicogevoelige processen binnen de Nederlandse gemeenten. Als financial ben je medeverantwoordelijk voor de rechtmatige uitputting van budgetten.
Wanneer je de basisregels van het aanbestedingsrecht (zoals de Europese en nationale drempelwaarden) niet kent, kun je simpelweg niet beoordelen of een inkooptransactie wel rechtmatig is verlopen. Je mist daardoor een substantieel deel van je beheersingsverantwoordelijkheid. Het blind akkoord geven op facturen of verplichtingen zonder te weten of er een rechtmatig contract onder ligt, maakt de organisatie financieel kwetsbaar.
Sinds de invoering van de ambtelijke rechtmatigheidsverantwoording stelt het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) keiharde eisen aan de verantwoording van fouten en onzekerheden. Als de processen en de kennis van financials niet zijn afgestemd op deze BBV-vereisten, ontstaan er fouten die gedurende het jaar onopgemerkt blijven.
Denk aan situaties waarin een gemeente onbewust over een aanbestedingsdrempel heen schiet (bijvoorbeeld door opeenvolgende tijdelijke contracten). Als de financial dit niet tijdig signaleert, wordt de fout pas bij de jaarafsluiting door de accountant ontdekt. Het herstel is op dat moment achteraf onmogelijk. Dit leidt direct tot vermijdbare, formele bevindingen in het accountantsverslag en overschrijdingen van de verantwoordingsdrempels.
We sturen je maandelijks banen die bij je kunnen passen. Geen spam, alleen wat relevant is.